Αρχαιολογικό Μουσείο Ηρακλείου: Ο Απόλυτος Οδηγός του Μινωικού Πολιτισμού

Το Αρχαιολογικό Μουσείο Ηρακλείου αποτελεί ένα από τα μεγαλύτερα και σημαντικότερα μουσεία στην Ελλάδα και την Ευρώπη. Είναι παγκοσμίως αναγνωρισμένο ως το κατ’ εξοχήν μουσείο του μινωικού πολιτισμού, καθώς φιλοξενεί τη σημαντικότερη και πληρέστερη συλλογή μινωικών αρχαιοτήτων στον κόσμο.

Τα εκθέματά του καλύπτουν περίπου 5.500 χρόνια κρητικής προϊστορίας και ιστορίας, ξεκινώντας από τη νεολιθική εποχή έως και τους ρωμαϊκούς χρόνους. Κυρίαρχη θέση στις συλλογές του κατέχουν τα μοναδικά αριστουργήματα της μινωικής τέχνης, την οποία μπορεί κανείς να θαυμάσει σε όλη της την εξέλιξη.

Το Κτήριο και η Αρχιτεκτονική (Κίνημα Bauhaus)

Το μουσείο στεγάζεται σε ένα εμβληματικό διώροφο κτήριο στο κέντρο της πόλης, το οποίο αποτελεί κορυφαίο δείγμα του μοντέρνου αρχιτεκτονικού κινήματος στην Ελλάδα. Κατασκευάστηκε μεταξύ των ετών 1937 και 1940, σε σχέδια του αρχιτέκτονα Πάτροκλου Καραντινού, και τιμήθηκε με έπαινο Bauhaus κατά τον Μεσοπόλεμο.

• Μινωικές Αναφορές: Οι χρωματισμοί, τα υλικά κατασκευής, καθώς και τα πολύχρωμα φλεβωτά μάρμαρα, παραπέμπουν άμεσα στις τοιχογραφικές μιμήσεις ορθομαρμαρώσεων των μινωικών κτηρίων.
• Ιστορικό Υπόβαθρο: Στην ίδια θέση κατά τη διάρκεια της βενετοκρατίας βρισκόταν η καθολική μονή του Αγίου Φραγκίσκου, η οποία καταστράφηκε από σεισμό το 1856. Τα ερείπιά της είναι ορατά σήμερα πίσω από τον κήπο του μουσείου.
• Σύγχρονες Εγκαταστάσεις: Διαθέτει εκτεταμένους εκθεσιακούς χώρους, αίθουσα οπτικοακουστικών μέσων, εργαστήρια, βεστιάριο, πωλητήριο εκμαγείων (μισθωμένο για λογαριασμό του Ταμείου Αρχαιολογικών Πόρων) και καφετέρια με καθίσματα στον κήπο.

Σκοπός και Πολιτιστικές Δράσεις

Το Αρχαιολογικό Μουσείο Ηρακλείου έχει συγκροτηθεί ως Ειδική Περιφερειακή Υπηρεσία του Υπουργείου Πολιτισμού. Ο κύριος σκοπός του περιλαμβάνει:

1. Την απόκτηση, αποδοχή, φύλαξη, συντήρηση, καταγραφή και τεκμηρίωση αρχαιολογικών αντικειμένων.
2. Την επιστημονική έρευνα, μελέτη, δημοσίευση και κυρίως την έκθεση και προβολή των ευρημάτων στο κοινό.
3. Τη διοργάνωση περιοδικών εκθέσεων και τη συμμετοχή σε εκθέσεις που περιοδεύουν στην Ελλάδα και το εξωτερικό.
4. Συνεργασίες με άλλους επιστημονικούς και ερευνητικούς φορείς, καθώς και τη φιλοξενία ποικίλων πολιτιστικών δραστηριοτήτων.

Η Ιστορία του Μουσείου στο Χρόνο

19ος Αιώνας: Η Πρώτη Συλλογή

Η πρώτη αρχαιολογική συλλογή δημιουργήθηκε στο Ηράκλειο το 1883, με πρωτοβουλία του Φιλεκπαιδευτικού Συλλόγου Ηρακλείου. Ο πρόεδρος του συλλόγου, ο φιλάρχαιος γιατρός Ιωσήφ Χατζηδάκης, κατάφερε να εξασφαλίσει την εξουσιοδότηση της οθωμανικής κυβέρνησης για την ίδρυση της πρώτης «αρχαιολογικής υπηρεσίας».

Η συλλογή στεγάσθηκε αρχικά σε Δύο δωμάτια στην αυλή της μητρόπολης του Αγίου Μηνά και μέχρι το 1900 εμπλουτίσθηκε με δωρεές πολιτών, εξαγορές αντικειμένων και μικρές ανασκαφές.

20ος Αιώνας: Ανασκαφές και Διάσωση από τον Πόλεμο

Το 1900, με την έναρξη των μεγάλων ανασκαφών στο νησί, η συλλογή περιέλαβε τα πρώτα σημαντικά ευρήματα και παραχωρήθηκε στη νεοσύστατη Κρητική Πολιτεία. Μεταστεγάσθηκε στο κτήριο των Στρατώνων (σημερινή Νομαρχία Ηρακλείου), με τη φροντίδα των πρώτων Εφόρων Αρχαιοτήτων, Ιωσήφ Χατζηδάκη και Στεφάνου Ξανθουδίδη.

Από το 1904 έως το 1912, το μουσείο αναπτύχθηκε σταδιακά στη θέση της βενετικής μονής του Αγίου Φραγκίσκου, παίρνοντας τη μορφή κλασικιστικού κτηρίου σε σχέδια του αρχιτέκτονα W. Doerpfeld και του Παναγή Καββαδία.

Η δόμηση του σημερινού κτηρίου ξεκίνησε το 1937, αλλά ο Β΄ Παγκόσμιος Πόλεμος έθεσε σε μεγάλο κίνδυνο τις συλλογές. Το πολύτιμο περιεχόμενο διασώθηκε

Τοποθεσία