Σπήλαιο Σφενδόνη

Σπήλαιο Σφενδόνη: Ένα φυσικό μνημείο στα Ζωνιανά Ρεθύμνου

Το Σπήλαιο Σφενδόνη θεωρείται ένα από τα σημαντικότερα και ωραιότερα σπήλαια της Κρήτης, ξεχωρίζοντας για την απαράμιλλη φυσική του ομορφιά. Η συστηματική σπηλαιολογική του εξερεύνηση ξεκίνησε το 1956 από τους Ιωάννη και Άννα Πετρόχειλου.

Ιστορική Διαδρομή και Θρύλοι

Σύμφωνα με ανασκαφές του Υπουργείου Πολιτισμού (1987), το σπήλαιο χρησιμοποιήθηκε ως εποχική κατοικία την Πρωτομινωική εποχή, ενώ η χρήση του συνεχίστηκε και κατά τη Ρωμαϊκή περίοδο. Κατά την περίοδο των επαναστάσεων, το σπήλαιο αποτέλεσε καταφύγιο για «χαΐνηδες» (επαναστάτες). Το όνομα «Η τρύπα του Σφεντόνη» συνδέεται με την παράδοση του Σφακιανού χαΐνη Σφεντόνη, ο οποίος φέρεται να είχε βρει εκεί καταφύγιο.

Το Εσωτερικό του Σπηλαίου

Το σπήλαιο χαρακτηρίζεται από μια απόλυτη ηρεμία, την οποία διακόπτει μόνο ο ήχος από τις σταγόνες νερού που σμιλεύουν εντυπωσιακούς σταλακτίτες, σταλαγμίτες και κολόνες. Ιδιαίτερο χαρακτηριστικό του είναι η σπάνια έγχρωμη λιθωματική διακόσμηση.

Στο εσωτερικό του συναντάμε δύο ιδιαίτερα σημεία με ξεχωριστή ιστορία:

• Το «Άδυτο της Νεραΐδας»: Σύμφωνα με τον θρύλο, εδώ κρύβεται μια «πληγωμένη» νεραΐδα για να ξεφύγει από έναν βοσκό που την ερωτεύτηκε.
• Το «Θάλαμο του Χαμένου Παιδιού»: Ο τελευταίος θάλαμος, όπου πριν από δεκαετίες βρέθηκε ο σκελετός ενός παιδιού που είχε χαθεί στο σπήλαιο, καλυμμένος από σταλαγμιτικό υλικό.

Φυσιολατρικός Πλούτος

Η σπηλαιολογική έρευνα έχει αναδείξει ότι το σπήλαιο αποτελεί οικοσύστημα για διάφορα είδη ζώων, όπως:

• Τρία είδη νυχτερίδας της οικογένειας των ρινολοφοειδών.
• Σπάνια σπηλαιόβια ασπόνδυλα (ισόποδα, διπλόποδα, δίπλουρα και σαλιγκάρια), τα οποία είναι άχρωμα, τυφλά και προσαρμοσμένα σε συνθήκες απόλυτου σκοταδιού και ασιτίας.