Φορτέτζα Ρεθύμνου

Φορτέτζα: Το Ενετικό Κάστρο που Δεσπόζει στο Ρέθυμνο

Η Φορτέτζα (Fortezza) αποτελεί το πιο εμβληματικό αξιοθέατο του Ρεθύμνου. Χτισμένη πάνω στον λόφο του Παλαιόκαστρου, ακριβώς δίπλα στη θάλασσα και μέσα στην καρδιά της παλιάς πόλης, προσφέρει πανοραμική θέα σε ολόκληρη την περιοχή και αποτελεί μάρτυρα μιας πολυτάραχης ιστορίας.

Ιστορική Αναδρομή

Η κατασκευή της Φορτέτζας αποφασίστηκε από τους Ενετούς τον 16ο αιώνα, λόγω της αυξανόμενης οθωμανικής απειλής και της εξέλιξης των πυροβόλων όπλων. Η θεμελίωση ξεκίνησε το 1573 και ολοκληρώθηκε περίπου το 1580, χρησιμοποιώντας αγγαρεία χιλιάδων Κρητικών.

• Ενετική Περίοδος: Σχεδιάστηκε με το προμαχωνικό σύστημα, αν και εμφάνισε εξ αρχής αδυναμίες (έλλειψη τάφρου, χαμηλά τείχη).
• Οθωμανική Κατοχή: Το 1646 το κάστρο πέρασε στους Οθωμανούς, οι οποίοι μετέτρεψαν τον καθολικό ναό του Αγίου Νικολάου σε τέμενος του Σουλτάνου Ιμπραήμ.
• Νεότεροι Χρόνοι: Μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, ο οικισμός εντός του κάστρου σταδιακά εκκενώθηκε, και ξεκίνησαν έργα αποκατάστασης για να πάρει τη σημερινή του μορφή ως μνημείο.

Αρχιτεκτονική και Χώροι του Κάστρου

Παρά τις εσωτερικές κατεδαφίσεις κατά τον 20ό αιώνα, ο περίβολος σώζεται ακέραιος με τους τέσσερις κύριους προμαχώνες (Αγ. Νικολάου, Αγ. Παύλου, Αγ. Ηλία, Αγ. Λουκά). Μέσα στο φρούριο ο επισκέπτης μπορεί να δει:

• Τέμενος Sultan Ibrahim: Στη θέση του παλαιού καθεδρικού ναού του Αγίου Νικολάου.
• Αποθήκη Πυροβολικού: Διώροφο κτίριο για τη φύλαξη του οπλισμού.
• Κτίριο των Συμβούλων: Όπου διέμεναν οι βενετοί αξιωματούχοι.
• Εκκλησία Αγίου Θεοδώρου του Τριχινά: Μικρό μονόχωρο εκκλησάκι του 19ου αιώνα.
• Δεξαμενές και Πυριτιδαποθήκες: Δείγματα της στρατιωτικής οργάνωσης του οχυρού.

Σημείωση: Παρά τη μνημειώδη κατασκευή της, η Φορτέτζα δεν ήταν σχεδιασμένη για μακροχρόνιες πολιορκίες, γεγονός που αποδείχθηκε από την ταχεία πτώση της στους Οθωμανούς σε σχέση με την άμυνα του Ηρακλείου.